Heilige honden                                                   9 okt 2017


Levensverhalen over Sint Christoffel zijn niet bekend, noch zijn geboorte- of sterfdatum. Vandaar dat er diverse legenden over hem zijn ontstaan.

Foto links: De westerse Christoffel wordt altijd uitgebeeld met een rieten staf, en de kleine Jezus op zijn schouder, vandaar de naam Christoffel, oftewel in het latijn: Christophorus, hetgeen 'christus-drager' betekent.
Foto midden: in de oosters-orthodoxe traditie wordt hij meestal met een hondenkop afgebeeld.

Waarom?

Er zijn drie mogelijkheden:
1: Christoffel zou de apostel Bartholomeus begeleid hebben om het evangelie te verkondigen. Deze Christoffel zou afkomstig zijn uit het land der Cynocefalen (Grieks voor hondenkoppen).

En cynofalen, ook wel Canocefalen of cyneforen, zijn een fabelras van mensen met hondenkoppen. Dit volk zou ergens in het oosten gewoond hebben en een keer een delegatie naar de paus in Avignon hebben gezonden. Volgens sommigen zijn het vleeseters, volgens anderen vegetariërs die leven volgens de principes van de benedictijner monniken.

2:Christoffel zou een reus geweest zijn. Zijn bijnaam was: Canineus (de hondachtige) welk op zijn beurt verbasterd zou zijn naar Cananeus (reus uit Kanaän). Sommigen zijn van mening dat het andersom was: Christoffel zou uit Kanaän stammen en daarom Cananeus worden genoemd. Dat zou weer verbasterd zijn tot canineus en daarom werd gedacht dat hij een hondenkop had.

3: foto rechts: Weer anderen leggen een verband met de Egyptische God Anubis, die ook met hondenkop wordt afgebeeld en in plaats van de kleine Jezus, droeg hij de valkgod Horus, zoon van zonnegod Aton, over de Nijl.

 

Ik vind dat altijd weer boeiend om te lezen, hoe er verbanden worden gelegd tussen goden voor de christelijke periode. Tenslotte werden de heiligen in het leven geroepen omdat men in de tijd voor het christendom diverse goden had voor het een en ander en die konden immers onmogelijk door 1 persoon vervangen worden. Zo zou Maria de godin Isis geweest kunnen geweest zijn, of Aphrodite en er zijn nog veel meer voorbeelden te noemen.


Hier naar op zoek gaande, (even maar, want ondanks dat ik dit met bijzonder veel plezier doe: wat kost dit bloggen veel tijd ...)  kwam ik een open brief tegen van Jaap de Wit, auteur bij Broodje Paap, over de onwaarheden volgens hem die verteld worden in historische parken zoals het Archeon. Daar komt ook Christoffel aan bod met de hondenkop waarvan men in het Archeon zegt dat het verhaal van Anubis de waarheid is en men een relikwie van hem in de vorm van een vingerkootje van de reus bewaart, wat in feite een bot van een rund blijkt te zijn en bovendien is Anubis niet eens een reus.
Vermakelijk geschreven maar hij heeft wel degelijk een punt naar mijn mening: wanneer Archeon zichzelf
als een historisch museum beschouwd waarin scenes uit tijdvakken zo natuurgetrouw mogelijk worden weergegeven en gespeeld dan kun je het niet maken de boel in feite belachelijk te maken. Dan ben je een pretpark en ben je het woord museum onwaardig.

 

 


En jawel: er heeft echt een heilige hond bestaan!
Guinefort van Bourgondië is de naam en zij leefde in de buurt van Lyon, Frankrijk in de 13e eeuw.
Volgens de legende verdedigde Guinefort een baby in de wieg tegen een slang. Toen de vader thuis kwam zag hij dat de wieg was omgevallen en de windhond met bloed was besmeurd en trok de conclusie dat de hond zijn kind had aangevallen waarop hij haar dood sloeg. Nadat de vader het ongedeerde huilende kindje had gevonden kwam hij tot het inzicht dat hij verkeerd had gehandeld en werd de hond liefdevol begraven.

Spoedig deden de geruchten de ronde dat er wonderbaarlijke genezingen rond het graf hadden plaats gevonden.

 

Heilige hond is in die zin een verkeerde titel omdat de inquisitie haar niet echt hebben heilig verklaard: men had grote twijfels over dat een dier heilig kon zijn omdat volgens de RK een beest geen eeuwige ziel zou bezitten.

Vervolgens groef men het hondenlijk op en werd het plechtig verbrand.

 

Toch bleef de verering van Guinefort  bestaan. Bedevaarten zelfs ... tot in de 20e eeuw.

In Trevon kun je nog een H. Guinefortkapel bezoeken.

 

Guinefort - Cynefoor ... het is niet ondenkbaar dat er weer verwarring is ontstaan met onze vriend Christoffel en dat zo de legende is ontstaan.

Overigens is het verhaal van de reddende hond al eeuwen een terugkerend thema.

Via deze link kun je meer varianten lezen.

 

Bronnen: Wikipedia